Δεξιά στροφή του Εργατικού Κόμματος

 

Κι εδώ φτάνουμε σε ένα κρίσιμο ερώτημα της επισκόπησής μας: Ποια ήταν η στάση του Εργατικού Κόμματος έναντι του εργατικού κινήματος και ποιος ο ρόλος του στη συντριβή του τελευταίου;

Οι εχθροί του Τρίτου Δρόμου του Τόνυ Μπλαιρ, του Κώστα Σημίτη και των λοιπών μεγαθήριων της πολιτικής σκηνής του ’90 (ξεχασμένων πλέον στην Ελλάδα της κρίσης) συνηθίζουν να υπενθυμίζουν την απάντηση της Θάτσερ στο ερώτημα: Ποιο ήταν το μεγαλύτερο επίτευγμά σας;

«Οι Νέοι Εργατικοί του Τόνυ Μπλαιρ», θρυλείται πως αποκρίθηκε εκείνη. 

Ίσως να έχουν έτσι τα πράγματα, όμως –όπως θα δούμε στη συνέχεια– οι Νέοι Εργατικοί ήταν η κατάληξη μιας μακροχρόνιας διαδικασίας και επ’ ουδενί η αφετηρία της.

Τα στοιχεία του παρακάτω πίνακα4 προέρχονται από τα προεκλογικά μανιφέστα του Εργατικού Κόμματος στα χρόνια από το 1983 (δεύτερη νίκη Θάτσερ) έως και το 1997 (νίκη Τόνυ Μπλαιρ και επιστροφή των Εργατικών στην εξουσία). Για κάθε εκλογική αναμέτρηση έχουμε καταγράψει τα τέσσερα σημεία στα οποία δίνεται η μεγαλύτερη έμφαση στο κείμενο – είτε αυτά αφορούν προβλήματα της χώρας είτε πολιτικές προτάσεις του κόμματος.5

 

files/chronosmag/contentVOL02/vogiatzoglou/vogiatzoglou-pic02.png

 

Όπως είδαμε, το 1983 οι Εργατικοί υπέστησαν βαρύτατη ήττα. Εντοπίζοντας το εκλογικό τους πρόβλημα στην άνοδο των κεντρώων Φιλελεύθερων Δημοκρατών, μεταξύ 1983 και 1987 έκαναν απότομη στροφή προς τα δεξιά προκειμένου να εμβολίσουν το εκλογικό σώμα των τελευταίων. Το αποτέλεσμα, το οποίο φαίνεται ξεκάθαρα από τα παραπάνω, ήταν η πλήρης εγκατάλειψη θέσεων όπως η «συνεργασία με τα συνδικάτα» και η «καθιέρωση του 35ώρου». Η μάχη λοιπόν των ανθρακωρύχων με τη Θάτσερ δόθηκε ελλείψει πολιτικών συμμάχων για τους απεργούς, μιας και οι Εργατικοί εγκατέλειπαν τις φιλεργατικές τους θέσεις, ενώ οι εφημερίδες τους στρέφονταν κατά της απεργίας. Στη δεκαετία του ’90 πια, το αίτημα για πλήρη απασχόληση θα αντικατασταθεί με προτάσεις τους για προγράμματα κατάρτισης ανέργων και εργαζομένων, ενώ η ανάγκη διεύρυνσης του κράτους πρόνοιας θα αποσυρθεί σταδιακά από την ατζέντα…

Η ήττα λοιπόν του κυρίου Ντέηβιντ Χόππερ και του εργατικού κινήματος της Βρετανίας έχει τις ρίζες της σε δομικά προβλήματα της συνδικαλιστικής εκπροσώπησης. Είναι αλήθεια επίσης ότι η Μάργκαρετ Θάτσερ υπήρξε πραγματικά ένας formidable opponent (τρομερός αντίπαλος) των συνδικάτων, ενώ αντίθετα η βρετανική Κεντροαριστερά δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων.

Ας κλείσουμε επιστρέφοντας στην ελληνική πραγματικότητα, παρότι οι συγκρίσεις με τη Μεγάλη Βρετανία της δεκαετίας του ’80 είναι εξαιρετικά δύσκολες για διάφορους λόγους. Τα εργατικά σωματεία του τόπου μας έχουν υποστεί πραγματική πανωλεθρία τα τελευταία τρία χρόνια, παρότι φυσιογνωμία του βεληνεκούς της Θάτσερ δεν υφίσταται στην Ελλάδα ούτε καν ως καρικατούρα.

Τα όσα τραγελαφικά διαδραματίστηκαν προ ολίγων εβδομάδων, με την «άνωθεν» ακύρωση της απεργίας των καθηγητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, επικυρώνουν τη θέση που έχουμε αναπτύξει πολλάκις: η κυβέρνηση Σαμαρά επιχειρεί, έστω τρεκλίζοντας, να ακολουθήσει τα βήματα ενός ιδιότυπου θατσερισμού. Σε αυτό το πλαίσιο, η περίπτωση της Ο.Λ.Μ.Ε. είναι ενδεικτική. Ένα ισχυρό και καλά οργανωμένο σωματείο, έχοντας στα χέρια του μια συντριπτικά πλειοψηφική απόφαση των μελών του για απεργία, υποχρεώθηκε σε άτακτη υποχώρηση υπό το βάρος της μιντιακής προπαγάνδας και των απειλών για απόλυση των μελών του. Όπως επισήμαναν όλοι ανεξαιρέτως οι σχολιαστές, ένα από τα σοβαρά λάθη της Ο.Λ.Μ.Ε. ήταν ότι δεν κατάφερε να προωθήσει τη δημιουργία ενός ισχυρού πολιτικού και συνδικαλιστικού μετώπου στήριξης της απεργίας. Τηρουμένων των αναλογιών, οι καθηγητές βρέθηκαν στο ίδιο «πολιτικό κενό» που είχαν βρεθεί οι Βρετανοί ανθρακωρύχοι στα μέσα του ’80. Εξού και το άδοξο τέλος της προσπάθειάς τους να απεργήσουν. 

Το συμπέρασμα που προκύπτει από τα παραπάνω είναι ότι τα συνδικάτα μας θα έπρεπε να είχαν υπάρξει πιο προσεκτικά στην αναζήτηση των πολιτικών τους συμμαχιών. Διότι οι βαριές ήττες της εργατικής τάξης ενδέχεται να λάβουν χώρα ακόμα και απουσία ενός άξιου πολιτικού αντίπαλου. Ποτέ όμως απουσία ενός ανάξιου συμμάχου

files/chronosmag/themes/theme_one/faviconXronos.png

 

 

σελ. 2 (από: 2) ΧΡΟΝΟΣ 02 (06.2013) < προηγ. σελίδα     |     επόμ. άρθρο >